جعفر حميدى
182
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
يا به قول تورات اسحاق را براى قربانى به آنجا برد . و نيز صخره در رابطه با معراج پيامبر اسلام ، مكان مقدس اسلامى است . در شب معراج معروف است كه حضرت محمد ( ص ) از روى اين صخره به معراج رفت . طول صخره از شمال به جنوب 5 / 17 متر و عرض آن از مشرق به مغرب سيزده متر و ارتفاع آن يك تا دو متر است . گنبد طلايى صخره درست بر روى صخره قرار گرفته و معبد همان است كه در ابتدا به سال 967 قبل از ميلاد توسط حضرت سليمان بنيانگذارى شد . اين حرم پس از ويرانيهاى مكرر و حملات فراوان ملل و اقوام بيگانه به آن ، از قرن پنجم ميلادى به بعد تقريبا متروك و مهجور ماند . زمانى روميان و روزگارى يونانيان و در وقتى ديگر ، ايرانيان و باز روميان بر آن مسلط بودند . قبل از آنها نيز آشوريان ، كلدانيان ، مصريان ، بابليان ، يونانيان و اقوام ديگر بر آن تسلط داشتند . قدس در حقيقت همچون چهار راهى بود كه هر كس از هر راهى مىگذشت به آنجا وارد مىگرديد . دربارهء وضعيت معمارى بناى قدس بايد گفت كه : حرم شريف داراى ده درب باز و چهار درب بسته است و در آن تعدادى راهرو وجود دارد كه پادشاهان و واليان مختلف آنها را به مرور زمان ساختهاند . در صحن صخره ، هشت چاه و در حياط مسجد اقصى تعداد هفده چاه وجود دارد . چنان كه پيداست در دورانهاى گذشته ، چاه نقش مؤثرى در زندگى ساكنان آنجا داشته ، زيرا همانگونه كه در نقشههاى اين سرزمين ترسيم شده تعداد فراوانى چاه در سراسر آن خاك مشاهده مىگردد . مسجد صخره چنان كه بعدا خواهيم ديد در سال 691 ميلادى ساخته شد ، اما در سال 1099 ميلادى صليبيها - كه شرح آن نيز خواهد آمد - آن را به كليسا تبديل نمودند و بر روى صخره ، جايگاه قربانى كردن قرار دادند ، اما صلاح الدين ايوبى پس از فتح بيت المقدس آثار صليبيون را از بين برد و گنبد را تزيين نمود و ديوارها را با سنگ مرمر پوشانيد . پادشاهان ايوبى و مماليك مصر و خلفاى عثمانى به تعمير و مرمت ساختمان مسجد اهميت فراوان مىدادند ، چنان كه زيباييهاى هنر معمارى اسلامى در مسجد به فراوانى ديده مىشود ، و مورخان متفق القولند كه آنجا از زيباترين بناهاى موجود در دنياست . مسجد اقصى : سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى . . .